zondag 12 maart 2017, 13:59

’Een voorbeeld voor velen’

© BrunoPress/Patrick van Emst / Brunopress

Een van de ’grande dames’ van de Nederlandse acteerwereld is niet meer. Kitty Courbois, wier leven werd getekend door verlies, is op 79-jarige leeftijd overleden.

Courbois werd geboren in Nijmegen, waar zij als als Catharina Anna Petronella Antonia Courbois ter wereld kwam in een bovenwoning, boven een kruidenierszaak. Haar opleiding volgde ze op de toneelschool in Arnhem. Haar moeder was zangeres en haar broer jazzdrummer. Zelf begon ze ook in de muziek. Op haar zeventiende pakte ze de gitaar op en begon (Franse) liedjes te zingen. Het bracht haar onder meer in de Rob de Nijs-show. Maar acteren bleek toch haar grote passie. Ze was in 1963 voor het eerst te zien op het witte doek, in Helden in een schommelstoel van Frans Weisz. „Voor een camera vergeet ik mijn eigen leven, mijn sores”, zei ze eens.

Haar hele carrière wisselde Courbois theater af met film en televisieseries. Ze speelde onder anderen in Het gangstermeisje (1966), Een mens van goede wil (1974), Vrijdag (1980) van Hugo Claus, Paul Verhoevens Flesh + Blood (1985), Twee vorstinnen en een vorst (1981).

Velen zullen haar kennen van rollen in Het bittere kruid (1975), Het wassende water en op Hoop van zegen, die midden jaren 80 successen waren. De actrice speelde ook nog een aantal seizoenen mee in de SBS-hitserie Dokter Tinus, en zij vertolkte in 2012 de rol van koning Wilhelmina in de VPRO-serie Beatrix, Oranje onder vuur.

Zij maakte in datzelfde jaar Parels van Poëzie, waarin ze het publiek meenam op een wandeling door haar leven. De voorstelling voerde de toeschouwers terug naar een 3-jarige Kitty die haar eerste applaus kreeg. Dat was met haar broertjes en zusjes verkleed als kaboutertjes tijdens een voordracht van een kindergedicht. „Toen ik terugdacht aan dat moment in de tuin, besefte ik hoeveel ik was vergeten. En ik besefte ook hoeveel moois er is te vertellen”, vertelde zij destijds in De Telegraaf.

„Mooie dingen, maar ook nare dingen. De gedichten die ik heb uitgekozen, variëren van werk van Hans Lodeizen tot Federico Garcia Lorca en gaan over iedere denkbare emotie. Over verliefdheid, oorlog, afscheid nemen, verliefdheid, katten waarop ik gék ben... Alles wat me boeit of heeft geboeid, komt erin voor.”

Ook bracht ze in het stuk een hommage aan Hugo Claus (1929 - 2008), met wie ze drie jaar samen was. De Vlaamse auteur was een van haar grote liefdes. „De liefde is een groot item in het leven en dus ook in mijn voorstelling. Je moet het zien als een dagboek.”

Ook in 2012 was er, ter ere van de 75ste verjaardag van de vedette, een speciale uitzending van het programma Opium. Die wordt zondagavond herhaald. Presentator Cornald Maas portretteerde daarin het turbulente leven van Courbois. Maas schetste in interviews met Kitty en haar broer Pierre hun jeugd, de eerste schreden op de toneelacademie en het traumatisch verlies van hun vader op jonge leeftijd. Verlies bleek toen een terugkerend thema in het leven van Kitty Courbois, die al eens eerder gekscherend tegen Cornald Maas opmerkte dat zij haar ’begrafenisjas altijd heeft klaarliggen’. Zij verloor ook haar goede vrienden Ramses Shaffy en diens partner Joop Admiraal.

Vanaf 1987 was Courbois, die bekend stond om haar hese stemgeluid, verbonden aan Toneelgroep Amsterdam. Directeur Ivo van Hove noemt de actrice ’een eigenzinnige, bezielde vrouw die het toneel een onvergetelijke stempel meegaf’. „Een ensemblespeler pur sang die de kunst verstond om als geen ander moeiteloos tussen het theater, televisie, radio en film te balanceren. Een voorbeeld voor velen na haar.”

Meer artikelen in Film en Uitgaan

Waardig slot Lowlands met Mumford & Sons
2 dagen geleden
Tamme zondagmiddag, groots Lowlands-avond in
2 dagen geleden
Verrassende start voor Lowlands-zondag
2 dagen geleden
Op en af op tweede dag Lowlands
3 dagen geleden
Dutch Valley alternatief voor dagje pretpark
3 dagen geleden
Lowlands zingend en swingend verder
4 dagen geleden
Lowlands dendert breeduit verder
4 dagen geleden
Veel fraais op eerste Lowlands-dag
4 dagen geleden
Nothing But Thieves fan van nieuwe Alpha
4 dagen geleden
25e Lowlands officieus gedoopt
5 dagen geleden