donderdag 16 maart 2017, 20:37

Moeizaam in de slaapstand

© HOLLANDSE HOOGTE

Bijna de helft (45 procent) van de westerse wereld kampt met slaaptekort. Dikwijls het gevolg van slaapstoornissen of langdurige blootstelling aan het blauwe schijnsel van de digitale wereld. Vrijdag is het World Sleep Day, de Internationale Dag van de Slaap.

„We moeten goed beseffen: wij mensen zijn geen robots, wij zijn gevoelig biologisch weefsel waaraan een grens is van wat het aankan…” Neuroloog en ’somnoloog’ (= slaapdeskundige) Hans Hamburger, oprichter van het Amsterdam Slaapcentrum, ziet dagelijks de negatieve effecten van het vaak dwangmatige gebruik van digitale musthaves als mobiele telefoons, tablets, computergames en smartwatches. Patiënten, vaak jong nog, met gezondheidsklachten die dikwijls zijn terug te voeren op een ontspoord slaappatroon; ze lopen af en aan bij de slaapkliniek

„Zelfs vanuit bed worden nog app’jes verstuurd en wordt nog even een blik geworpen op sociale media”, stelt de oud-voorzitter van de Nederlandse vereniging voor Slaap en Waak Onderzoek (NSWO) vast. „Veel mensen kunnen gewoon niet meer in slaap komen, de rust niet vinden om slaap te vatten. Niet één nacht slapeloosheid, dat valt nog wel in te lopen, desnoods met een powernapje. Nee, vaak langdurig.”

Dat beeld wordt herkend. „Soms word ik ineens wakker van blauw licht in het holst van de nacht”, schrijft een lezer uit Noord-Holland ons. „Dan blijkt mijn vrouw niet te kunnen slapen en nog even haar mail te checken op haar mobieltje. ’Schat, doe dat ding toch uit’, zeg ik dan, ’zó val je nooit in slaap’.”

„Deze apparaten, ik wil heus niet moralistisch doen: ze zijn inderdaad soms erg handig om te communiceren”, erkent dokter Hamburger, „maar ze beheersen ons leven tot ín onze slaap. Het leidt tot korte, onrustige nachten. Ook steeds meer kinderen die gemiddeld negen tot 12 uur nachtrust nodig hebben, krijgen door die mobieltjes en spelcomputers nog geen vier, vijf uur slaap. Ze gaan maar door: weken, maanden achter elkaar – tot het mis gaat.”

De GGD Amsterdam meldde onlangs dat een kwart tot 30 procent van de Amsterdamse schooljeugd van respectievelijk 14 en 16 jaar in het schooljaar 2015-1016 ernstig slaap tekort komt. Scholieren die overdag ’instorten’ in de klas en kampen met concentratieproblemen en prestatieverlies.

Chronisch slaapgebrek kan ingrijpende gevolgen hebben voor de stofwisseling, vertellen deskundigen. Waar veel mensen volgens hen niet bij stilstaan is: ook je organen moeten rust krijgen! „Als dat herhaaldelijk of vaak onvoldoende gebeurt, ontstaat een verstoorde balans van stresshormonen en ontstekingseiwitten. Deze stoffen verhogen het risico op diabetes (suikerziekte), obesitas (overgewicht), depressie, infecties en op latere leeftijd ook hart- en vaatziekten en beroerten. Het effect van slecht of onvoldoende slaap is al heel snel zichtbaar, blijkt uit nieuw Amerikaans wetenschappelijk onderzoek onder een kleine groep van elf eeneiige tweelingen. Artsen van de Universiteit van Washington meldden enige weken geleden in het tijdschrift ’Sleep’, dat het afweer- of immuunsysteem al na een week minder alert is in het ’wegvangen’ van ziekteverwekkers en het beschermen tegen bijvoorbeeld infectieziekten. Volgens neuroloog N.F. Watson, eerste auteur van hun publicatie, viel de keuze op deze tweelingen, vanwege hun overeenkomende slaapbehoefte. De ene helft van de tweelingen een uurtje korter of langer laten slapen gaf al verschillen te zien in hun ’immunologische bescherming’.

Daar lijken Jeroen van 12, en Casper en Eric van 14 jaar uit Almere weinig boodschap aan te hebben. De drie jongens lopen als groepje tamelijk hyper over straat, strak turend op hun mobieltjes. Energiedrankje onder handbereik. Ze jagen op een bijzondere Pokémon, die zich ergens in hun woonwijk nabij het park zou bevinden. Eric blijkt fors aan de kilo’s, hij ziet eruit als een knaap van 17-18 jaar. Kort gesprekje? ’Huh, lastig. Eerst die Pokémon!’ Lezen ze weleens een boek? Nee, ze pikken veel op via de computer, vertellen ze. En de rest van de dag? „Gamen – dat doen we veel ’s avonds. Nee, niet bij elkaar, ieder vanuit zijn eigen slaapkamer.” Daar behoor je toch te slapen? Nu wordt er gelachen: ’Als we klaar zijn met gamen.” Hoe laat werd het gisteren? Dát willen ze liever niet in de krant hebben… Laat dus! Opnieuw.

Meer artikelen in Gezondheid

Meertalig toestel versnelt controle diabetici
2 dagen geleden
Forse toename van combi tbc- en hiv-infecties
2 dagen geleden
’Dit is te verdrietig voor woorden’
4 dagen geleden
Griepgolf bijna voorbij
4 dagen geleden
Laks met hartrisico
5 dagen geleden
'Cholesterol kan spectaculair omlaag'
18 Mar 17
Moeizaam in de slaapstand
16 Mar 17
VN-commissie zet fentanyl op zwarte lijst
16 Mar 17
Brein dode blijkt actief
09 Mar 17
Zorg hart- en vaatziekte bij vrouw moet beter
08 Mar 17